امروز شنبه 20 آذر 1395
ساعت 18:06:01
خانه آرشیو پیوندها جستجو درباره ما ارتباط با ما تبلیغات RSS

صفحه نخست

هنری

گفتگو

فرهنگی

اقتصادی

حوادث

سیاسی

علمی

اجتماعی

ورزشی


یادداشت
چاپ

کد خبر : 7586

تاریخ انتشار : 27/07/1393 - 19:17

واقعۀ مباهله ؛ نماد حقانیت اسلام با مولفۀ جدال احسن

واقعۀ مباهله ؛ نماد حقانیت اسلام با مولفۀ جدال احسن

جویباران - تاريخ صفحات درخشاني از روابط اسلام با اديان و مذاهب را در خود دارد . برخورد اسلام با مسيحيّت و يهوديت سر شار از دوستي و احترام بوده است. قرآن كتاب آسماني اسلام فرمان مي دهد كه «با اهل كتاب به خوبي و شايستگي بحث وگفتگو كنيد».

وَ لَا تجُادِلُواْ أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتىِ هِىَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنْهُمْ  وَ قُولُواْ ءَامَنَّا بِالَّذِى أُنزِلَ إِلَيْنَا وَ أُنزِلَ إِلَيْكُمْ وَ إِلَاهُنَا وَ إِلَاهُكُمْ وَاحِدٌ وَ نحَنُ لَهُ مُسْلِمُون.[1]

با اهل كتاب جز به روشى كه از همه نيكوتر است مجادله نكنيد، مگر كسانى از آنان كه ستم كردند و (به آنها) بگوييد: «ما به تمام آنچه از سوى خدا بر ما و شما نازل شده ايمان آورده‏ايم، و معبود ما و شما يكى است، و ما در برابر او تسليم هستيم.

یکی‌ از خاستگاههای‌ تفاهم‌ و تسامح‌ و همزیستی‌ گروه‌ها و مکاتب‌ مختلف‌ در یک‌ جامعه، گشودن‌ دریچه‌ی‌ گفت‌وگو و مذاکره‌ منطقی‌ است. آیین‌ مقدس‌ اسلام‌ از بدو تولد خویش‌ به‌ این‌ نکته‌ توجه‌ داشته‌ است‌ و از پیامبر خویش‌ می‌خواهد بنیان‌ تبلیغ‌ و معرفی‌ دین‌ خود را بر اصل‌ گفت‌وگو و منطق‌ بنا نهد. اهمیت‌ و جایگاه‌ گفت‌وگو در قرآن‌ به‌ قدری‌ داری‌ ارج‌ و منزلت‌ است‌ که‌ کاربرد واژه‌ی‌ گفت‌وگو (قول‌ و مشتقات‌ آن) بعد از لفظ‌ جلال‌ «الله»، رتبه‌ اول‌ را جایز است.

قرآن‌ کریم‌ از پیامبر می‌خواهد که‌ بنیان‌ تبلیغ‌ و معرفی‌ دین‌ خود را چه‌ در مواجهه‌ی‌ با مخالفان‌ و چه‌ در مواجهه‌ی‌ با مسلمانان‌ بر اصل‌ گفت‌وگو و منطق‌ و حکمت‌ و جدال‌ احسن‌ قرار دهد.

 البته‌ قصد اسلام‌ از انفتاح‌ باب‌ گفت‌وگو با ادیان‌ دیگر، اظهار و اثبات‌ براهین‌ حقانیت‌ خویش‌ است‌ تا بدین‌سان‌ پیروان‌ ادیان‌ دیگر با بصیرت‌ و برهان‌ گام‌ به‌ صراط‌ مستقیم‌ نهند، اما اسلام‌ از تز مشهور «یا همه‌ یا هیچ» حمایت‌ نمی‌کند و بر این‌ اعتقاد نیست‌ که‌ در صورت‌ عدم‌ بازدهی‌ مطلوب‌ دیالوگ‌ باب‌ گفت‌وگو بسته‌ به‌ شیوه‌های‌ دیگر باید توسل‌ جست، بلکه‌ حتی‌ در صورت‌ عدم‌ حصول‌ نتیجه‌ مقصود قرآن‌ کریم‌ همچنان‌ بر استمرار گفت‌وگوی‌ ادیان‌ تأکید ورزیده‌ درصدد تحصیل‌ نتایج‌ دیگر است.

آزادى فكر و انديشه و انتخاب راه: يكى از پيش‏فرضهاى گفت و گو، قبول آزادى فكر و انديشه است . هيچ يك از طرفين گفت و گو نمى‏تواند عقايد و افكار خويش را به ديگرى تحميل كند . در قسمتى از آيات قرآن كريم، اين اصل تعقيب شده است كه اساسا طبيعت اعتقادات قلبى و مسائل وجدانى به گونه‏اى است كه اكراه و اجبار بر نمى‏دارد . اگر فردى به حكم اجبار و فشار، معتقدات و دستورات يك مذهب را در ظاهر بپذيرد، هرگز دليل آن نيست كه او در قلب و وجدان خويش آن را پذيرا گشته است:

«لا اكراه في الدين قد تبين الرشد من الغي‏»[2]

در دين اكراه راه ندارد; چرا كه راه از بيراه به روشنى آشكار شده است .

«و لو شاء ربك لآمن من في الارض كلهم جميعا ا فانت تكره الناس حتى يكونوا مؤمنين‏»[3]

يعنى: اگر پروردگارت مى‏خواست تمامى اهل زمين (بدون اين‏كه اختيارى داشته باشند) ايمان مى‏آوردند، پس آيا تو مردم را به اكراه وا مى‏دارى تا اين كه مؤمن شوند؟!

منطق آزادى فكر و انديشه در عملكرد و روش پيامبر اكرم و ائمه اطهار عليهم السلام وجود داشت . پيامبر اسلام با نصاراى نجران به گفت و گو پرداخت . آنان از پذيرش حق خوددارى كردند . در نهايت در مورد مباهله (درخواست از خدا براى رسوايى دروغگو) توافق نمودند [4].

در روايات اسلامى وارد شده است كه وقتى پاى مباهله به ميان آمد، نمايندگان مسيحيان نجران از پيامبر مهلت‏خواستند تا در اين باره بينديشند و با بزرگان خود مشورت كنند . بالاخره از اقدام به مباهله خوددارى كرده، حاضر به مصالحه شدند و شرايط ذمه را پذيرفتند.[5]

پذيرش شرايط ذمه و مصالحه از سوى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و نه اجبار آنان به اسلام يا جنگ با آنان يا مباهله و نفرين آنان، نشان‏دهنده روحيه منطقى و آزادانديشى آن حضرت است.

لذا برخلاف تبلیغات دروغین رسانه های غربی باید گفت ، اسلام دین گفت و گو و آزاد اندیشی است و اسلام اصیل از مواجهه با شبهات علمای ادیان توحیدی و غیر توحیدی  ابائی ندارد زیرا واقعۀ مباهله به عنوان نمونه ای از سبقۀ تاریخی گفت و گوی مبان ادیان به نحو جدال احسن به وضوح حقانیت روش شناسی اسلام در تبلیغ و ترویج آموزه های اسلامی و مراعات حقوق اقلیت های دینی و حفظ و کرامت انسانی را آشکار ساخت.

 


[1]عنكبوت/ 46

[2] بقره/256 .

[3] يونس/99

[4] ر . ك .: آيه شصت و يكم سوره آل عمران و تفسير آن .

[5] ناصر مكارم شيرازى و ديگران، تفسير نمونه، ج 2، ص 439

نویسنده : مهدی نجفی
دیدگاه شما در مورد : واقعۀ مباهله ؛ نماد حقانیت اسلام با مولفۀ جدال احسن

واقعۀ مباهله ؛ نماد حقانیت اسلام با مولفۀ جدال احسن

 

  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین ها
RSS
خانه | آرشیو | پیوندها | جستجو | درباره ما | ارتباط با ما | تبلیغات | RSS