امروز چهار شنبه 17 آذر 1395
ساعت 19:51:33
خانه آرشیو پیوندها جستجو درباره ما ارتباط با ما تبلیغات RSS

صفحه نخست

هنری

گفتگو

فرهنگی

اقتصادی

حوادث

سیاسی

علمی

اجتماعی

ورزشی


آخرین اخبار
چاپ

کد خبر : 27105

تاریخ انتشار : 16/07/1394 - 16:54

به کوشش ایرج افشار و نادر مطلبی؛

نامه‌های محمد قزوینی به محمدعلی فروغی و اقبال آشتیانی منتشر شد

کتاب «نامه‌های محمد قزوینی به محمدعلی فروغی و عباس اقبال آشتیانی» با مقدمه و موخره احمد مهدوی دامغانی و به کوشش زنده‌یاد ایرج افشار و نادر مطلبی کاشانی، از سوی انتشارات طهوری انتشار یافت.

جویباران ـبه گزارش خبرگزاری مهر، این کتاب شامل ۱۸ نامه از موحوم علامه محمد قزوینی به ذکاءالملک فروغی و عباس اقبال آشتیانی است که جز یک مورد، همگی برای نخستین بار چاپ و منتشر می‌شود، به انضمام نامه‌ای از ذکاء الملک فروغی به محمد قزوینی.

نادر مطلبی کاشان درباره این کتاب نوشته است: نامه‌های مربوط به مرحوم عباس اقبال - که شامل ۹ نامه است - سال‌ها پیش توسط استاد ایرج افشار در اختیار من قرار گرفت تا در این مجموعه و در کنار دیگر نامه‌های تازه‌یاب مرحوم قزوینی منتشر شود که متاسفانه چاپ آنها تاکنون به تعویق افتاد.

دکتر احمد مهدوی دامغانی هم در مقدمه‌ای که بر این کتاب نوشته، آورده است: «به راستی این نامه‌ها «غم نامه یا رنج نامه» است و هر خواننده رقیق القلب و نازکدل را که به علم و ادب دلبستگی داشته باشد، سخت متاثر می‌سازد. این بنده «نامه‌های قزوینی به فروغی» را «غم نامه» یا «رنج نامه» شمرده‌ام و من بنده یقین دارد که بسیاری از خوانندگان بااحساسِ فاضل در هنگام خواندن این نامه‌ها به همین حزن و اندوه و اسفی که این ناچیز به آن مبتلی شد، مبتلی خواهند گشت و چه بسا چون این حقیر اشکشان بر چهره‌شان بریزد که بخوانند و بدانند که علامه قزوینی با چه گرفتاری و خون جگری زندگی خود و زن و فرزندش را اداره می‌کرده است و در عین حال آن همه اثر نفیس و شریف ادبی و تاریخی از خود به یادگار گذاشته است.»

نامه‌های این کتاب که اغلب طرح مسائل شخصی و خصوصی مانند گرفتاری­‌های مادی، سختی زندگی در اروپا بعد از جنگ جهانی اول، ازدواج، وضعیت کارهای علمی، تصحیح جهانگشای جوینی، اظهار نظر درباره برخی رجال است، بین سال‌های ۱۹۱۹/۱۲۹۸ش تا ۱۹۳۷/ ۱۳۱۵ است و گویای دوستی عمیق و صمیمی نویسنده و مخاطبان است.

این نامه‌­ها به لحاظ شناخت حالات و روحیات مرحوم قزوینی و طرز کار او حائز اهمیت و توجه بسیار است، مطلبی کاشانی در مقدمه این کتاب نوشته است: برخی از نامه‌ها محتوای در حکم یک مقاله علمی دقیق هستند. قزوینی به وسواس علمی مشهور است و محتوای هر یک از نامه‌ها که هیچگاه برای انتشار نوشته نشده بود، این نکته را آشکارتر می­‌سازد.

استاد ایرج افشار هم در یادداشت کوتاهی با اشاره به خریداری نامه‌­های علامه قزوینی به عباس اقبال آشتیانی از وارث نوشته است: قطعاً نامه­‌های بسیار دیگری می­‌باید میان دو دانشمند به مکاتبه تحریر شده باشد، ولی همین ۹ نامه نصیب من شد و مابقی می ­باید به دست دیگران رسیده باشد.

محتوای این نامه ها گواه دوستی عمیق و رفاقت صمیمانه و متعهدانه نویسنده و مخاطبان است، اما بخش جالب نوشتار دکتر دامغانی به تکدر خاطر مرحوم قزوینی و فروغی و شکراب شدن رابطه بین آن دو در پایان عمر اختصاص دارد، او در این نوشتار با اشاره به پایبندی عمیق این دو به دوستی دیرینه همدیگر، با استعانت از توضیح حضرت یوسف در قرآن که «شیطان میان من و برادرانم آشوبی افکند و فتنه‌ای برانگیخت» می نویسد: شیطان ملعون به بنای محبت قزوینی و فروغی آشوب افکند و آن را خلل پذیر کرد.

او بدون اینکه به کنه واقعیت این دلخوری پی ببرد، روایت می‌کند که این کدورت چنان بوده است که علامه قزوینی با همه اذعانش به فضل فروغی در نامه‌ها، وقتی سیر حکمت در اروپا را به ایشان می‌­دهند، دستش را پس می­‌کشد و به تندی می گوید «فروغی و فضل، فروغی و فضل!»

این کتاب در آستانه ۱۶ مهر (زادروز استاد ایرج افشار) منتشر شده­ است. اصل نامه‌­های این کتاب که جزء اسناد فرزند محمدعلی فروغی بوده است، در دفتر ادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی نگهداری می­‌شود.

1

در زیر بخش هایی از نامه‌­های قزوینی به فروغی را می­‌خوانیم:

«قربانت گردم... این همه وجوه گزاف که حال قریب پانزده سال می­‌شود که من در اروپا هستم و به واسطه کثرت کار و قلت وسایل مادی راحت، پیر و شکسته شده­‌ام... اسبابی فراهم بیاورید که بنده فورا به ایران برگردم یا بتوانم باز هفت هشت ماهی در پاریس مانده جلد سوم تاریخ جهانگشای جوینی را تمام کنم. این همه وجوه گزاف که دولت برای فرستادن شاگرد به اروپا و آوردن معلمان به ایران خرج می­‌کند آیا ممکن نیست که بنده را هم در عداد یک شاگرد یا یک معلم محسوب کند و یک مددی و مساعده‌­ای از طرف دولت به بنده شود و یک کلاه شرعی هم بر سر آن گذارده و یک عنوانی برای آن تراشیده شود؟»

«قربانت گردم... بنده هیچ وقت در خط سیاست نبوده ­ام چه بنده نه از وکلای ایرانم که به دعوت حضرات به اینجا آمده­‌اند، نه از رجال سیاسی به اصطلاح «مهاجرین» که در این وقایع اخیره (جنگ جهانی) التجا به برلین آورد‌ه‌­اند. به هیچ وقت اصلا و ابدا، نه سابقا و نه فعلا بنده در خط سیاست نبوده ­ام و نیستم. در پاریس مشغول کارهایی بود‌ه‌­ام که می­ دانی و در اینجا هم مشغول همان کارها هستم و هر روز صبح می­ روم به کتابخانه دولتی و بعد از ظهر ساعت سه بر می­‌گردم به منزل و با هیچ کس هم تقریبا معاشرتی ندارم.»

«قربانت شوم... اما در خصوص ماندن پاریس یا رفتن به ایران اگر بنده را مخیر کنند بین رفتن به ایران، الان یا ماندن مدت قلیلی برای اتمام جلد سوم جهانگشای البته میل قبلی بنده به اتمام این جلد ناقص مانده جهانگشاست چه حیفم می‌­آید که زحمت هفت هشت ساله من به واسطه اخلال یک مدت قلیل دیگر هدر برود ولی با وجود این چندان تقیدی به این مسئله ندارم به این معنی که اگر اسباب رفتن ایران فراهم شد، این کار را اصلا مانع رفتن به ایران قرار نمی­‌دهم.»

«از اینکه سرکار به سمت نمایندگی در مجمع ملل معین شده‌­اید، بسیار خوشحال شدم، چه در حقیقت که می‌­تواند بهتر از سرکار دفاع از حقوق ایران نماید؟ و چه خوب شد که باز یکی از این شارلاتان­‌های تازه به دوران رسیده که با کمال گرمی سنگ وطن را به سینه می­زنند و در حقیقت دورترین چیزی از مخیله ایشان همان وطن است و نمونه­‌ای از این هیولاهای عجیب (معجون غریب الترکیب مخلوط از صفات متضاد) را که گویا فقط از محصولات دوره مشروطه باشند، به این سمت معین نشدند. الحمدالله صد الحمدالله. ولی از نقطه نظر نفع شخصی از این خبر قدری به قول عوام «دلم تو ریخت» چه می­ترسم که سرکار قبل از آنکه بنده شرفیابی حاصل کنم، فجاة تشریف ببرید و به واسطه بعد مسافت روابط مخابرات بین ما منقطع گردد و بنده بلاتکلیف و پریشان اوضاع بمانم.»

کتاب نامه­‌های قزوینی به فروغ و اقبال در قالب ۱۷۱ صفحه و با قیمت ۲۰ هزار تومان و شمارگان ۱۱۰۰ نسخه از سوی انتشارات طهوری منتشر شده است.

 

 

 

3004

دیدگاه شما در مورد : نامه‌های محمد قزوینی به محمدعلی فروغی و اقبال آشتیانی منتشر شد

نامه‌های محمد قزوینی به محمدعلی فروغی و اقبال آشتیانی منتشر شد

 

  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین ها
RSS
خانه | آرشیو | پیوندها | جستجو | درباره ما | ارتباط با ما | تبلیغات | RSS