امروز یکشنبه 01 مرداد 1396
ساعت 19:05:58
خانه آرشیو پیوندها جستجو درباره ما ارتباط با ما تبلیغات RSS

صفحه نخست

هنری

گفتگو

فرهنگی

اقتصادی

حوادث

سیاسی

علمی

اجتماعی

ورزشی


یادداشت
چاپ

کد خبر : 2425

تاریخ انتشار : 28/10/1392 - 19:39

شاخصه های وحدت امت اسلامی در آموزه های قرآنی

گفتمان وحدت اسلامی به عنوان اعتقاد ریشه گرفته از آموزه ها و نصوص قرآني و روايي و علما و انديشمندان اسلامي به عنوان آمال و آرزوی همۀ دغدغه مندان جوامع اسلامی مد نظر می باشد.

شاخصه های وحدت امت اسلامی در آموزه های قرآنی

جویباران - سیده فاطمه میری/ وحدت و هبستگی و انسجام همۀ مذاهب اسلامی در سایۀ عمل به قرآن و بازگشت به آموزه های وحدت آفرین کلام وحی است،از جملۀ این آموزه های وحدت آفرین را  می توان به تکیه بر عناصر مشترک دینی،وحدت درونی و باطنی،گفتگوی احسن با دیگر مذاهب اسلامی؛ تمسّک به حبل الله؛ ،وحدت و تعامل میان ادیان و دیگر موارد  اشاره کرد و تأثیر این رفتارهای وحدت آفرین را در تحقق تقریب مذاهب اسلامی به منصۀ ظهور نشاند.

تعالیم قرآن کریم برای همۀ مسلمانان داراری سندیت و  حجیت و اعتبار می باشد از این رو بیان رفتارهای وحدت آفرین در قرآن کریم و تعابیر مختلف دال بر ضرورت وحدت و اتحاد امت اسلامی  با واژهائی از قبیل «واعتصموا[1]، اصلحوا[2]، رابطوا[3]، تعاونوا[4]، السلّم[5]، اصلاح بين الناس[6]، الّف بين قلوبکم[7]، امّة واحد[8]، اخوّت[9]، موّدت[10]»خود بیانگر اهمیت ویژۀ مقولۀ اتحاد امت اسلامی می باشد در همین راستا مهمترین و کلیدی ترین رفتارهای وحدت آفرین در آموزه های قرآن  را می توان در موارد ذیل  بر شمرد:

تکیه بر عناصر مشترک دینی

باید اذعان نمود وجود آموزه های مشترک دینی  در قرآن کریم به عنوان مهمترین مولّفۀ وحدت امت اسلامی مد نظر می باشد،

برخی از مشترکات اعتقادی میان مسلمانان به شرح ذیل می باشد:

1. ايمان به خداي واحد؛

2 . ايمان به قرآن کريم بدون هيچ‌گونه تحريف در آن؛         

3 . ايمان به سنت نبوي و رسالت او؛

4 . عمل به روايات مستند از اهل بيت(علیهم السلام) ؛ که به جهت اسناد آن به رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) مورد قبول اهل سنت نيز قرار گرفته است؛

5 . محبت اهل بيت(علیهم السلام) ؛

6 . ايمان به خروج حضرت مهدي(علیه السلام) ؛

7 . التزام به ارکان عملي از قبيل: نماز، زکات، روزه و حج... ؛

8 . توجه به کعبه هنگام نماز.[11]

وحدت درونی و باطنی مقوّم وحدت واقعی

ضرورت وجود همدلی و وحدت باطنی میان مسلمانان از شاخصه های مهم در جوامع اسلامی می باشد ، تلاش برای  ترویج وحدت قلبی وواقعی که ازصدق دل وخالصانه برای تقریب مذاهب اسلامی صورت می پذیرد از مهمترین مولّفه های نشر و گسترش وحدت در میان جوامع اسلامی می باشد.

راه رسیدن به همدلی این است که دل ها از آلودگی ها پاک باشد: «و نزعنا ما فی صدورهم من غلّ اخوانا»[12]  ما «غلّ» را از سینه های شان بر می كنیم در حالی كه با هم برادر اند، لذا اگر این زنجیرها از دست و پای افراد و جوامع اسلامی بازگردد اخوت و برادری حاصل می شود.از این رو حیات امت اسلامی با رویکرد اتحاد و همدلی و صمیمت و احترام متقابل نیازمند اتحاد قلبی و باطنی میان مذاهب اسلامی است و  همدلی و اتحاد درونی، یک ارمغان الهی است. هر گاه زمینه اش  فراهم نشود، خداوند این ارمغان را عطا می کند: «والّف بین قلوبهم لو انفقت ما فی الارض جمیعاً ما الّفت بین قلوبهم...» [13]خداوند بین دل هایشان پیوند داد،. اگر تو همه ی آن چه را در روی زمین است انفاق می کردی، نمی توانستی بین دل های آن ها پیوند بدهی.

تمسّک به حبل الله

خداوند متعال در  قرآن کریم با ذکر شاخصه ای مهم و بنیادین در مقولۀ اتحاد اسلامی تمسّک به حبل الله را به عنوان شاه کلید ایجاد وحدت در جامعه بیان می دارد و مي فرمايد: يا ايها الذين آمنوا اتقوا الله حق تقاته و لاتموتن الا و انتم مسلمون و اعتصموا بحبل الله جمعياً و لاتفرقوا واذكر وابنعمت الله عليكم اذ كنتم اعداء فالف بين قلوبكم فاصبحتم بنعمته اخوانا و كنتم علي شفاحفره من النار فانقذكم منها[14]

قرآن کریم در آیات فوق  اعتصام به حبل الله را به عنوان عامل وحدت و بازدارنده از تفرقه یادمی کند زیرا تفرقه چيزي به جز فروپاشي جامعه و اتحاد اسلامی نيست. لذا امت اسلامی با هدف واحد و روش واحد براي حصول و نیل به خداوند و اصل توحید ، با تداوم اتحاد و جلوگيري از تفرقه به آن معنا و مفهوم واقعي مي بخشد،  از این رو خداوند برای حفظ اصول وحدت تمسک به حبل الله را به عنوان رفتاری وحدت بخش،  و عامل مهم برای  جلوگیری از تشتت و تفرقه در جامعه ایمانی ذکر می کند.

در باب چیستی  و مفهوم و مصادیق  حبل الله باید اشاره نموددر برخي از روايات تفسيري به قرينه آيه 101 سوره آل عمران مراد از حبل الله كتاب و سنت است كه در اين صورت امري باقي و برقرار است و همه جوامع مي توانند با تمسك به آن وحدت خويش را حفظ و از تفرقه و پيامدهاي سوء آن در امان باشند. صاحب تفسیر شریف المیزان با توجه به اين تفسير و روايت اين نظر را پسنديده و به عنوان مصداق واقعي حبل الله از اين راي پشتيباني مي كند.[15]

ارزش های اسلامی مولفه ای کلیدی برای وحدت اسلامی

از مباحث مهمی که درموضوع وحدت اسلامی مطرح است، وجود مولّفه های مکتبی و دینی عنوان مقوم وحدت گرائی در امت اسلامی است لذا از منظر قرآن کریم تنها معیار برای اتحاد امت اسلامی درارابودن  مولفه های ارزشی اسلام در میان مسلمانان می باشد از این رو رابطه ی ملی، زبانی، نژادی و حتی نه رابطه ی پدرـ فرزندی نمی تواند مقومی کامل برای   ارتباط و تعامل میان جوامع اسلامی باشد.

قرآن کریم، شکل گیری وحدت اسلامی را برمبنای رابطه دینی مسلمانان و ارزش های اسلامی در جوامع اسلامی ذکر می کند،زیرا وحدت بر مبنای مولّفه های اسلام اهمیت و جایگاه والای ارزش های اسلامی را مورد تأکید قرار خواهد داد که جان مایۀ ارزش های اسلامی را می توان در تقوای الهی منحصر ساخت : «یا ایها الناس انّا خلقناکم من ذکر وا نثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا...» [16]ای مردم! همانا شما را از یک مرد و زن آفریدیم و شما را شعبه شعبه و گروه گروه قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید (و در روابط اجتماعی و رعایت حقوق همدیگر دچار مشکل نشوید) این که انسان از این گروه باشد یا از آن گروه از این ملت باشد یا از آن ملت نشانه ی برتری نیست. «انّ اکرمکم عندالله اتقیکم» [17] همانا گرامی ترین شما نزد خدا با تقواترین شما است.

در خاتمه لازم به ذکر است باید در مقابل توطئه های استکبار جهانی و برخی گروههای منحرف و تندرو در جهان اسلام هوشیار بود و بر مبنای گزاره های تقریبی قرآن کریم با آن مقابله نمود زیرا وحدت و تقریب مسلمانان به مقابله علیه تفرقه دشمنان اسلام بستگی دارد، لذا اگر ما همه خواهان وحدت و اتحاد اسلامي و عزت و كرامت در دنيا و آخرت هستيم، بايد به آموزه های قرآن و عترت چنگ بزنيم و منطق قرآنی را بر رویکردهای تقریبی مذاهب اسلامی مسلّط سازیم . اين كار هم منطقي و هم بر طبق قرآن و روايات است، زيرا سعادت و كمال دنيا و آخرت فقط و فقط متعلق به تبعیت از اموزه های قرآن و عترت می باشد.


[1]آل عمران/103.

[2]حجرات/10و9.

[3]انفال/11، آل عمران/200، کهف/14.

[4]مائده/2.

[5]بقره/208.

[6]بقره/224، نساء/114، انفال/1.

[7]انفال/63، توبه/60، قريش2و1، آل عمران/103.

[8]انبياء/92، مؤمنون/52، آل عمران/73، حجرات/10.

[9]احزاب/5، حجر/47، توبه/11، شوري/23.

[10]همان.

 . [11] رضوانی علی اصغر، وهابيت و تقريب مذاهب، ص21 .

[12]حجر47.

[13]انفال/63.

[14]آيه 102 و 103 سوره ال عمران.

[15]تفسير الميزان ج 3 ص 369.

[16]حجرات/13.

[17]همان.

نویسنده : سیده فاطمه میری
دیدگاه شما در مورد : شاخصه های وحدت امت اسلامی در آموزه های قرآنی

شاخصه های وحدت امت اسلامی در آموزه های قرآنی

  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین ها
RSS
خانه | آرشیو | پیوندها | جستجو | درباره ما | ارتباط با ما | تبلیغات | RSS